راهنمای تعیین منشأ ارز
ویرایش مهر ماه ۱۴۰۵
۱ -کاربرد تعیین منشأ ارز
یکی از مراحل ترخیص کالا در مقررات تجارت فرایند تعیین منشأ ارز است برای تمام کالاهایی که به صورت بانکی، غیر بانکی و بدون انتقال ارز ثبت سفارش شده باشند، باید به سامانه جامع تجارت مراجعه و اقدام به تعیین منشأ ارز کنید. مراحل تعیین منشأ ارز برای ثبت سفارشهای بانکی غیر بانکی و بدون انتقال ارز با یکدیگر متفاوت هستند و جهت ترخیص تمام کالاها باید بعد از ثبت منشأ ارز در سامانه جامع تجارت کد رهگیری اعلامیه تأمین ارز جهت ارائه به گمرک دریافت شود.
۱-۱ مراحل تعیین منشأ ارز (پرونده بانکی)
پس از دریافت کد ۸ رقمی ثبت سفارش، ثبت و تأیید درخواست تخصیص ارز، گشایش اعتبار و ثبت اسناد حمل در بانک عامل اقدام به ثبت منشأ ارز کنید.
گام اول – از منوی عملیات ارزی < تعیین منشأ ارز < گزینه منشأ ارز بانکی را انتخاب کنید. (تصویر ۱)

گام دوم – پس از انتخاب شماره ثبت سفارش موردنظر، »ایجاد منشأ ارزی جدید« را انتخاب کنید. (تصویر ۲)

نکته : اگر پرونده در وضعیت در حال ویرایش باشد قابل رویت نیست.
نکته : در صورتی که ثبت سفارش به صورت حمل یکسره یا با حداقل اسناد نباشد و بانک عامل اسناد حمل مربوط به ثبت سفارش انتخاب شده را در پرتال ارزی بارگذاری و تأیید نکرده باشد، پیغام خطای برای سند گشایش شما سند حمل قابل استفاده وجود ندارد.» نشان داده می شود.

کام سوم – اگر سند حمل ارسال شده باشد یا ثبت سفارش به صورت حمل یکسره یا با حداقل اسناد باشد سیستم با نمایش پیغام مربوطه اجازه ادامه فرایند ثبت منشأ ارز را می دهد. در این مرحله با انتخاب گزینه ایجاد منشأ ارز، وارد فرم ایجاد منشأ ارز می شوید.

گام چهارم – در این مرحله فرم ایجاد منشأ ارز نمایش داده میشود. پس از انتخاب سند حمل مرتبط اطلاعات آن نمایش داده میشود تصویر (۵) در قسمت شماره و تاریخ بارنامه مقادیر خواسته شده را وارد نمایید سپس گزینه افزودن به لیست را انتخاب کنید تصویر ۶) در مواردی که با توجه به گمرک مقصد نیاز به ثبت بارنامه از بین بارنامه های استعلامی از سامانه بار فرابران باشد از طریق درج اطلاعات بارنامه مذکور طبق تصویر ۱-۶) عمل نمایید؛ به این صورت که می توانید بارنامه مذکور را از دو روش جستجو بر اساس بازه ی زمانی» یا «جستجو بر اساس کد رهگیری ثبت نمایید تصویر ۲-۶).
با انتخاب کالای مورد نظر باید فیلدهای وزن خالص وزن ناخالص»، «تعداد مقدار و تعداد بسته بندی کالا را تکمیل کنید تصویر (۷) توجه داشته باشید اطلاعات سایر فیلدها به صورت خودکار تکمیل میشود و امکان تغییر آنها وجود ندارد.



نکته
- توجه داشته باشید که در این مرحله فقط می توانید کالاهای موجود در ثبت سفارش خود را تا سقف تعداد اعلام شده در مرحله تجاری و برابر با سند حمل انتخاب شده درج کنید.
- اگر کشور مبدأ حمل مرز ورودی و گمرک مقصد در ثبت سفارش چند مورد انتخاب شده در جدول کشور مبدأ حمل مرز ورودی و گمرک مقصد موارد نظر را انتخاب کنید.
- ثبت سفارشهایی که حمل یکسره یا حداقل اسناد هستند مبلغ حمل را باید به صورت دستی وارد کنند.
- وزن خالص و وزن ناخالص میتوان تا ۵ نسبت به ثبت سفارش بیشتر وارد شود.
- کالاهایی که واحد اندازه گیری خط تولید هستند مبلغ فوب به صورت دستی وارد نمایند.
- امکان ثبت بیش از یک بارنامه در این مرحله با تکرار عملیات بالا وجود دارد.
افزودن کالا از طریق فایل اکسل
همچنین امکان انتخاب کالا از طرق فایل اکسل نیز وجود دارد. در صورتی که قصد بارگذاری اطلاعات کالاها از طریق فایل اکسل را دارید گزینه افزودن کالا از طریق فایل اکسل را انتخاب کنید.

نکته در هنگام تکمیل اطلاعات فایل اکسل به نکات زیر توجه داشته باشید
- ستون کد یکتا کالا مربوط شناسایی کالا در سامانه است و به هیچ عنوان این ستون را تغییر ندهید.
- تنها امکان ویرایش اطلاعات ستون های قرمز رنگ وجود دارد. ویرایش سایر سلولها در سامانه اعمال نخواهد شد.
- اطلاعاتی که در ستونهای قرمز رنگ در ابتدا برای شما نمایش داده می شود باقی مانده ثبت سفارش کل ثبت سفارش منهای مجموع منشأ ارزهای قبلی است. شما می توانید مقادیر مورد نظر خود را تا این سقف در هر سلول پر کنید.
- در صورتی که نمی خواهید از برخی کالاها در این منشأ ارز هیچ مقداری ثبت کنید لازم است همه ستون های قرمز رنگ مربوط به سطر متناظر با آن کالا را با مقدار صفر پر کنید.
- وزن خالص باید کمتر مساوی وزن ناخالص وارد شود.
- در صورتی که نوع بسته بندی کالا بدون بسته بندی انتخاب شود نیازی به وارد نمودن مقدار در ستون تعداد بسته نیست.
- شناسه کالا مختص کالاهای سلامت محور است و برای سایر کالاها این ستون خالی نمایش داده می شود.
گام پنجم – پس از تکمیل اطلاعات گزینه تأیید درخواست را انتخاب کنید. در صورتی که ثبت سفارش تا پیش از ترخیص نیاز به ارائه اسناد حمل در بانک عامل داشته باشد، وضعیت منشأ ارز ثبت شده در جدول منشأ ارزهای بانکی ارسال شده خواهد شد و پس از تأیید منشأ ارز از سوی بانک عامل شماره ساتا در جدول درج میشود. در غیر این صورت ثبت سفارشهای حمل یکسره و حداقل اسناد کد ساتا بدون نیاز به تأیید بانک عامل قابل مشاهده خواهد بود.
مراحل تعیین منشأ ارز پرونده های غیر بانکی
گام اول – پس از اتمام مراحل ثبت آماری جهت ترخیص کالا باید منشأ ارز پرونده ثبت شود. از منوی عملیات ارزی» > عملیات تعیین منشأ ارز» گزینه منشأ ارز ثبت آماری را انتخاب کنید.

سپس با انتخاب شماره ثبت آماری مورد نظر خود گزینه ایجاد منشأ ارز جدید را بزنید.

پس از انتخاب ثبت آماری باید تعیین منشأ ارز خود را مشخص کنید. در ثبت آماری مرز نشین ها، قلم منشأ ارز فقط از نوع واردات صادرات است. در ثبت آماری کوله بری و ملوانی قلم منشأ ارز میتواند از نوع واردات صادرات» یا «ارز با منشأ خارجی انتخاب شود. همچنین شما میتوانید یک یا چند قلم منشأ ارز انتخاب کنید. در این مرحله شما باید نسبت به تکمیل فیلدهای ضروری مربوط قلم منشأ اقدام کنید.
اگر قلم منشأ ارز از نوع واردات صادرات انتخاب شده باشد باید شماره کوتاژ سال ترخیص و گمرک مربوط به کوتاژ صادراتی وارد شود و اگر قلم منشأ ارز از نوع ارز با منشأ خارجی باشد تنها باید توضیحات مختصری از محل تأمین ارز ارائه شود.
توجه داشته باشید که اگر این اطلاعات صحیح وارد نشود با خطا مواجه خواهید شد و امکان ثبت منشأ ندارید. سپس شما باید نوع ارز و مبلغ ارزی مورد نظر در این قلم منشأ را ثبت کنید. در صورتی که نوع ارز انتخابی شما غیر از نوع ارز ثبت آماری باشد، سیستم معادل آن را به ارز ثبت آماری محاسبه کرده و در کادر آبی رنگ به شما نشان خواهد داد.
پس از تکمیل فیلدهای مربوط به قلم منشأ ارز باید گزینه استعلام از بانک مرکزی را انتخاب کرده و منتظر پاسخ باشید.

توجه داشته باشید که کوتاژ ثبت شده باید متعلق به کاربر باشد و با کد ملی ثبت شده در گمرک مطابقت داشته باشد، در غیر این صورت با خطای کد ملی صادر کننده با وارد کننده یکسان نیست مواجه خواهید شد.
همچنین کوتاژ مورد استفاده شما باید حداقل به اندازه مبلغ ارزی ثبت شده باقی مانده داشته باشد. در غیر این صورت با خطای مجموع مبالغ مصارف بیشتر از سقف تعهد صادراتی است مواجه میشود. در صورت تأیید قلم منشأ ارز وارد شده توسط بانک مرکزی آن را در جدول پایین مشاهده خواهید کرد. (تصویر (۱۱)

توجه به این نکته ضروری است که مجموع مبالغ قلم های منشأ ارز اعلام شده باید برابر با مبلغ کل ثبت آماری شود. به عنوان مثال اگر مبلغ کل ثبت آماری شما ۵۰۰۰ دلار باشد، شما میتوانید از دو کوتاژ که مبلغ یکی از آنها ۳۲۰۰ دلار و دیگری ۱۸۰۰ دلار استفاده کنید. همان طور که مشاهده می کنید مجموع اقلام منشأ ارز برابر مبلغ کل» یعنی ۵۰۰۰ دلار است.
چنانچه مجموع مبلغ قلم منشأها برابر با مبلغ ثبت آماری نباشد با خطای مبلغ کل اقلام منشأ باید در سقف منشاً باشد مواجه می شوید. در خصوص شماره و تاریخ بارنامه ابتدا مقادیر خواسته شده را وارد کرده سپس گزینه افزودن به لیست را انتخاب کنید. تصویر (۱۲) همچنین امکان ثبت بیش از یک بارنامه در این مرحله با تکرار عملیات بالا وجود دارد.

پس از تکمیل همه اطلاعات گزینه ثبت و اتمام را انتخاب کنید. با انتخاب گزینه مشاهده لیست منشأ» به جدول منشأ ارزهای غیر بانکی رفته و می توانید منشأ ارز ثبت شده به همراه شماره ساتا رهگیری مربوط به آن را مشاهده کنید.

مراحل تعیین منشأ ارز پرونده ای بدون انتقال ارز
گام اول پس از دریافت شماره ثبت سفارش ۸ رقمی بدون انتقال ارز باید تعیین منشأ ارز ثبت شود. از منوی عملیات ارزی» > تعیین منشأ ارز» گزینه پرونده های بدون انتقال ارز را انتخاب کنید.

گام دوم با انتخاب شماره ثبت سفارش مورد نظر خود ایجاد منشأ ارز جدید را انتخاب کنید. (تصویر (۱۴)

گام سوم – در قسمت شماره و تاریخ بارنامه مقادیر خواسته شده را وارد نمایید سپس گزینه افزودن به لیست را انتخاب کنید تصویر (۱۵) در مواردی که با توجه به گمرک مقصد نیاز به ثبت بارنامه از بین بارنامه های استعلامی از سامانه بار فرابران باشد می بایست از طریق درج اطلاعات بارنامه مذکور طبق تصویر ۱-۱۵) انتخاب نمایید به این صورت که میتوانید بارنامه مذکور را از دو روش جستجو بر اساس بازه ی زمانی» یا «جستجو بر اساس کد رهگیری ثبت نمایید تصویر (۲-۱۵) سپس با انتخاب کالای مورد نظر باید فیلدهای وزن خالص وزن ناخالص»، «تعداد مقدار و تعداد بسته بندی کالا را تکمیل نمایید تصویر .(۱۶)


نکته
توجه داشته باشید در این مرحله شما فقط میتوانید کالاهای موجود در ثبت سفارش خود را تا سقف تعداد اعلام شده در مرحله تجاری انتخاب نمایید.
امکان ثبت بیش از یک بارنامه در این مرحله با تکرار عملیات بالا وجود دارد.
گام چهارم – پس از تکمیل همه اطلاعات گزینه ارسال درخواست» را انتخاب کنید و کد ساتا از طرف بانک مرکزی، به صورت آنی صادر می شود.






