شیوه نامه رفع تعهد ارزی صادرات گروه دوم کالایی تیرماه ۱۴۰۵
فرآیند اجرایی خرید اسکناس از صادر کنندگان گروه هدف صادر کنندگان ذیل بند ۲ ماده ۸ آیین نامه بازگشت ارز حاصل از صادرات به نیابت از بانک مرکزی
مرحله اول مراجعه صادر کننده و ثبت درخواست فروش اسکناس
صادر کننده مشمول شیوه نامه با در اختیار داشتن اسکناس حاصل از صادرات خود به یکی از شعب یا صرافی های مجاز وابسته به بانک مراجعه کرده و درخواست فروش اسکناس را ارائه می دهد. در این مرحله بانک باید ابتدا پرونده عملیاتی مربوط به صادر کننده را تشکیل داده و مدارک اولیه شامل مدارک هویتی اطلاعات پروانه صادراتی اسناد مرتبط با منشأ ارز و مدارک ورود اسکناس به کشور را دریافت نماید.
هدف این مرحله این است که متقاضی ابتدا واجد شرایط ورود به فرآیند باشد و پرونده ای کامل برای ادامه عملیات تشکیل شود. هرگونه نقص در مدارک یا ابهام در هویت صادر کننده باید پیش از ورود به مراحل بعدی برطرف گردد تا از بروز مشکلات در مراحل ثبت سامانه ای و رفع تعهد جلوگیری شود.
مرحله دوم بررسی شرایط صادر کننده و احراز شمول شیوه نامه
پس از تشکیل پرونده واحد ارزی بررسی می کند که صادر کننده در گروه هدف تعیین شده در شیوه نامه قرار داشته باشد صادر کنندگان ذیل بند ۲ ماده ۸ آیین نامه بازگشت ارز حاصل از صادرات و پروانه صادراتی وی قابلیت استفاده برای رفع تعهد ارزی از طریق فروش اسکناس را داشته باشد. در این مرحله اعتبار پروانه صادراتی وضعیت تعهدات قبلی صادر کننده امکان استفاده از این روش رفع تعهد و همچنین وجود محدودیت های احتمالی کنترل می شود. چنانچه مشخص شود صادر کننده مشمول شیوه نامه نیست یا پروانه صادراتی قابلیت استفاده در این فرآیند را ندارد پرونده متوقف شده و موضوع به متقاضی اعلام می شود.
مرحله سوم بررسی و کنترل مدارک و مستندات
پس از تأیید اولیه صادر کننده تمامی اسناد ارائه شده به صورت دقیق کنترل میشوند. در این مرحله انطباق اطلاعات موجود در پروانه صادراتی با اطلاعات صادر کننده کنترل اظهار نامه ورود اسکناس بررسی کامل بودن مدارک و اطمینان از نبود هرگونه مغایرت انجام می شود. همچنین مشخص میشود که منشأ ارز با اطلاعات صادرات انجام شده همخوانی داشته باشد و مستندات قابلیت ثبت در سامانه های بانک مرکزی را داشته باشند. در صورت مشاهده هرگونه نقص یا مغایرت فرآیند تا زمان اصلاح مدارک متوقف خواهد شد.
مرحله چهارم کنترل اصالت سلامت و کیفیت اسکناس
مطابق شیوه نامه مسئولیت این موضوع بر عهده بانک عامل یا صرافی وابسته است. در این مرحله اصالت اسکناس با استفاده از تجهیزات مربوطه بررسی شده و از نظر سلامت ظاهری پارگی مخدوش بودن فرسودگی و قابلیت پذیرش توسط بانک مرکزی کنترل می گردد.
مطابق مفاد ماده ۳ شیوه نامه اجرایی خرید ارز اسکناس دلار و یورو صادر کنندگان گروه هدف توسط بانک عامل و صرافی به نیابت از بانک مرکزی ، صرفاً اسکناس دلار آمریکا سری جدید (Blue Note) منتشره از سال ۲۰۱۳ به بعد قابل خرید است و یورو نیز به استثنای قطعات ۵۰۰ یورویی قابل پذیرش است و چنانچه اسکناس فاقد شرایط لازم باشد می بایست از پذیرش آن خودداری گردد.
مرحله پنجم تعیین نرخ خرید و اعلام شرایط معامله
پس از تأیید اسکناس مطابق با ماده ۵ شیوه نامه اجرایی خرید ارز اسکناس دلار و یورو صادر کنندگان گروه هدف توسط بانک عامل و صرافی به نیابت از بانک مرکزی ، نرخ خرید بر اساس نرخ اعلامی سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS) در روز تحویل اسکناس تعیین می شود. بانک نرخ خرید را به صادر کننده اعلام میکند و در صورت موافقت وی معامله وارد مرحله اجرا می شود. در این مرحله هیچ گونه نرخ توافقی خارج از چارچوب شیوه نامه قابل اعمال نیست و نرخ سامانه ETS مبنای قطعی تسویه خواهد بود.
جهت دریافت مشاوره رفع تعهد ارزی صادرات با شماره ۰۹۱۲۹۳۴۵۱۲۴ کارشناسان مجموعه آیکسپورت در تماس باشید .
مرحله ششم خرید اسکناس و پرداخت معادل ریالی
پس از توافق بر نرخ بانک اسکناس را از صادر کننده خریداری نموده و معادل ریالی آن را از محل منابع خود به حساب معرفی شده صادر کننده واریز میکند. بانک در این مرحله خریدار اسکناس از صادر کننده است. از این مرحله مسئولیت نگهداری حفاظت و تحویل اسکناس بر عهده بانک خواهد بود.
مرحله هفتم ثبت معاملات در سامانه سنا
پس از انجام معامله بانک عامل موظف است دقیقاً در همان روز خرید اطلاعات خرید را در سامانه نظارت ارز سنا ثبت کند. مطابق ماده شیوه نامه اجرایی خرید ارز اسکناس دلار و یورو صادر کنندگان گروه هدف توسط بانک عامل و صرافی به نیابت از بانک مرکزی، دو ثبت می بایست به صورت همزمان انجام گردد
- ثبت خرید اسکناس از صادر کننده در سرفصل ۴۴
- ثبت فروش همان ارز به بانک مرکزی در سرفصل ۴۹
این ثبت ها زنجیره نظارتی بانک مرکزی را تکمیل کرده و مبنای رفع تعهد صادر کننده و تسویه با بانک مرکزی خواهند بود. بدیهی است هرگونه مغایرت در اطلاعات ثبت شده می تواند باعث ایجاد مشکل در مراحل بعدی شود.
مطابق ماده ۷ شیوه نامه اجرایی خرید ارز اسکناس دلار و یورو صادر کنندگان گروه هدف توسط بانک عامل و صرافی به نیابت از بانک مرکزی کارمزد بانک عامل و صرافی جهت ارائه خدمت مذکور به میزان یک در هزار ارزش ریالی مبلغ اسکناس خریداری شده می باشد.
نکته حائز اهمیت : مطابق ماده ۸ شیوه نامه اجرایی خرید ارز اسکناس دلار و یورو صادر کنندگان گروه هدف توسط بانک عامل و صرافی به نیابت از بانک مرکزی ، خرید اسکناس ارز از صادر کنندگان گروه هدف منوط به ارائه اظهارنامه گمرکی ورود اسکناس در مبادی ورودی کشور می باشد و رعایت دستورالعمل های مرتبط با شناسایی اظهار نامه گمرکی مرود تاکید می باشد.
مرحله هشتم تحویل اسکناس به بانک مرکزی و تسویه بین بانکی
پس از ثبت اطلاعات بانک عامل اسکناس های خریداری شده را به خزانه یا اداره نشر اسکناس بانک مرکزی تحویل میگردد بانک مرکزی پس از دریافت و تأیید اسکناس ها تسویه ریالی معامله با بانک عامل انجام می گردد.
مرحله نهم رفع تعهد ارزی صادر کننده
بر اساس ماده ۱۰ شیوه نامه اجرایی خرید ارز اسکناس دلار و یورو صادر کنندگان گروه هدف توسط بانک عامل و صرافی به نیابت از بانک مرکزی پس از تکمیل ثبت اطلاعات و دریافت کد رهگیری صادر کننده باید به سامانه جامع تجارت درگاه مدیریت مصارف پروانه های صادراتی مراجعه نموده و نسبت به ثبت استهلاک پروانه صادراتی اقدام کند. با ثبت این اطلاعات ارزش اسکناس فروخته شده از تعهد ارزی صادر کننده کسر گردیده و فرآیند رفع تعهد صادراتی تکمیل می شود. مسئولیت نهایی ثبت استهلاک بر عهده صادر کننده خواهد بود اما بانک عامل می بایست به منظور جلوگیری از مغایرت های احتمالی وضعیت ثبت نهایی را کنترل و پیگیری نماید. منطبق با ماده ۱۱ شیوه نامه مذکور بانک عامل و صرافی مکلف است نسبت به اخذ تعهد کتبی از صادر کنندگان مبنی بر عدم شمولیت صادر کننده ذیربط در ذیل گروه های بند ۱ ماده ۸ آیین نامه بازگشت ارز حاصل از صادرات شامل صادر کنندگان تعرفه های کالایی محصولات پتروشیمی، فولادی فلزات اساسی رنگین پالایشی و فرآورده های نفتی اقدام نمایند.
خاتمه فرآیند
خلاصه فرایند اجرا
- پذیرش درخواست صادر کننده
- کنترل اولیه نوع ارز و نوع اسکناس
- تشکیل پرونده
- احراز گروه هدف
- بررسی اظهارنامه گمرکی و پروانه صادراتی ( اخذ تعهد در صورت نیاز )
- کنترل اصالت و سلامت اسکناس
- دریافت نرخ روز از سامانه اعلامی اداره کل معاملات
- خرید اسکناس و پرداخت ریالی
- ثبت خرید در سنا و ثبت فروش به بانک مرکزی
- تحویل اسکناس به بانک مرکزی و انجام عملیات تسویه
- تحویل رسید و کد رهگیری به صادر کننده و انجام رفع تعهد





