.تعرفه های واردات و صادرات را بهتر بشناسید
تعرفه واردات و صادرات چیست ؟: کالا در ایران برای صادرات و واردات کالا و هر آنچه شما بایستی بدانید
ما در این مقاله (تعرفه گمرکی کالا) به تشریح و پاسخ سوالات زیر می پردازیم:
بخش اول:
- تعرفه گمرکی یا تعرفه کالا چیست؟
- مسئول و نهاد تعین تعرفه در ایران چه کسی است؟ چه زمانی تعرفه های گمرکی اعلام می گردد و محتوای بخش نامه تعرفه چیست؟
- آیا بجز تعرفه گمرکی می بایست تعرفه و حقوق دیگری نیز در گمرک در هنگام ترخیص کالا و یا انجام تشریفات گمرکی پرداخت شود؟
- در فرآیند واردات بجز تعرفه گمرکی، چند درصد مالیات بر ارزش افزوده نیز دریافت می شود؟
- کدینگ مورد نظر برای تعرفه کالا چیست؟ سیستم طبقه بندی HS چیست؟
بخش دوم:
- تعر فه واردات کالا به ایران چند است و چگونه محاسبه می شود؟
- تعر.فه صادرات کالا از ایران چند است و چگونه محاسبه می شود؟
- تعر.فه های ترجیهی و موافقتنامه های ترجیهی چیست و چه تاثیری در محاسبات حقوق ورودی در هنگام ترخیص کالا دارد؟
- تعرفه سال های مختلف واردات و صادرات کالا به کشور چگونه است؟
بخش سوم:
- تعرفه واردات به کشورهای مختلف چند است و چگونه می توانیم به اطلاعات تعرفه سایر کشورها دست پیدا کنیم؟
بخش اول: تعریف تعرفه گمرکی / تعرفه کالا
تعرفه گمرکی یا تعرفه کالا چیست ؟
معنی و مفهوم تعرفه تعرفه عبارت است از مالیات و عوارضی که دولتها به دلایل حمایتی، مالی یا ترکیبی از آنها از کالاهای وارداتی و یا صادراتی اخذ میکنند. اصطلاحا این دریافتی به حقوق گمرکی Customs Duties موسوم است. تعرفه گمرکی ممکن است براساس ارزش کالا دریافت شود که در این صورت، آن را تعرفه ارزشی مینامند و به روشهای مختلف محاسبه و دریافت میشود. در ادامه به معرفی انواع تعرفه ها پرداخته ایم. اما مفهوم تعرفه در ایران در میان بازرگانان بعضا متفاوت است و در ادبیات تجاری بعضا تعرفه به دو معنای زیر است که سعی کرده این موارد را نیز توضیح دهیم.
۱. تعریف اول: تعرفه به معنی جایگاه کالا در طبقه بندی HS ( نمانکلاتور سیستم هماهنگ شده(HS- harmonized system) ) است که در گمرک در هنگام اظهار کالا و یا در هنگام دریافت مجوز از سایر مراجع قانونی مانند ثبت سفارش اعلام می شود. بر اساس این تعرفه، بازرگانان و ترخیص کاران درصد یا روش محاسبه میزان حقوق و عوارض گمرکی و مجوزهای مورد نیاز برای ورود کالا، مجوزهای مورد نیاز برای ترخیص کالا و گروه کالایی برای دریافت ارز (این مجوز به علت بحران ها ارزی دریافت می شود (سال ۹۸) یا مجاز بودن واردات و صادرات، را تعیین می نمایند.
نکته : طبق. قانون امور گمرکی، ماده ۱. بند ژـ سامانه .(سیستم) .هماهنگ شده .به معنای: توصیف و .کدگذاری کالا براساس. کنوانسیون بین المللی. سامانه هماهنگ. شده توصیف و نشانه. گذاری (کدگذاری). کالا مورخ ۱۴ ژوئن ۱۹۸۳ میلادی. که به تصویب. شورای همکاری. گمرکی رسیده و جمهوری اسلامی ایران. براساس ماده. واحده قانون. الحاق دولت جمهوری. اسلامی ایران .به کنوانسیون یاد شده. مصوب ۲۰/۶/۱۳۷۳ هجری. شمسی، به آن پیوسته است.
به عنوان مثال: می گویند تعرفه اتوی برقی چیست؟
که در اینجا با ذکر شماره ۸ رقمی که مربوط به آن کالا می باشد ،پاسخ داده می شود.به عنوان مثال تعرفه ی اتوی برقی ۸۵۱۶۴۰۰۰
در اینجا ذکر یک نکته حائز اهمیت می باشد.
ارقام تعرفه گمرکی از سمت چپ به راست دورقم دو رقم باید خوانده شود .به عنوان مثال تعرفه گمرکی اتوی برقی بشرح زیر خوانده می شود:
هشتادو پنج، شانزده، چهل، دوتا صفر
۲. تعریف دوم: تعرفه به معنای میزان حقوق و عوارض کالا در هنگام اظهار و ترخیص کالا در گمرک است. در این تعریف بازرگانان به دنبال ماخذ محاسبه حقوق و عوارض گمرکی هستند. مثلا می گویند تعرفه ی اتوی برقی چند درصد می باشد که منظور ماخذ حقوق ورودی آن کالا می باشد که در کتاب مقررات صادرات و واردات آورده شده است که در پاسخ می گویند ۲۶ درصد . د ر این حالت اگر ماخذ ارزش بر اساس ارزش کالا باشد، میزان تعرفه گمرکی واردات مساوی است با ارزش کالا ضربدر ۲۶ درصد. در نتیجه بازرگان می بایست این عدد را برای واردات کالا به کشور در هنگام ترخیص کالا به گمرک پرداخت نمایند.
این تعریف تعرفه های گمرکی وجوهی است که در گمرک از کالاهای وارداتی و صادراتی دریافت میشود، و به چند دسته تقسیم میشود. یکی حقوق و عوارض است که نوعی مالیات غیرمستقیم است و دیگری هزینههاست که در مقابل انجام خدمت وصول میشود؛ مثل هزینه تخلیه و بارگیری، آزمایش، استاندارد و انبارداری. حقوق و عوارض توسط گمرک وصول میشود ولی هزینهها توسط سازمانهای ارائهکننده خدمت مثل سازمان بنادر در بنادر، انبارهای عمومی در گمرکات داخلی و سازمان ملی استاندارد وصول میگردد. حقوق ورودی که در بند (ح) ماده یک قانون امور گمرکی تعریف شده شامل دو قسمت است: ۱ ـ حقوق گمرکی (که برای همه کالاها ۴ درصد است و توسط مجلس وضع شده است). ۲ ـ سود بازرگانی که توسط دولت تعیین میشود.
نکته : تعریف ارزش کالا مطابق ماده ۱۰ قانون امور گمرکی عبارتست از: ارزش کالای ورودی در گمرک در همه موارد عبارت است از بهای سیف “بهای خرید کالا در مبداء به اضافه هزینه بیمه و حمل و نقل وباربندی” و کلیه هزینههای مربوط به افتتاح اعتبار یا واریز بروات و همچنین حق استفاده از امتیاز نقشه، مدل و علامت بازرگانی و سایر حقوق مشابهمربوط به کالا و سایر هزینههایی که به آن کالا تا ورود به اولین دفتر گمرکی تعلق میگیرد که از روی سیاهه خرید یا سایر اسناد تسلیمی صاحب کالاتعیین و بر اساس نرخ ارز و برابریهای اعلام شده از طرف بانک مرکزی ایران در روز تسلیم اظهارنامه خواهد بود.
سود بازرگانی در قانون، به چه معنا است؟
طبق ماده پانزدهم، وزارت صمت با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی، می بایست برای حمایت از تولید داخل و تسهیل و تسریع محاسبات مبالغ دریافتی از کالا های وارداتی که هزینه یا کارمزدی دریافت می کند، مجموعه ای تحت عنوان سود بازرگانی را تعیین کند و به گمرک ابلاغ کند. منظور موارد زیر است:
- عوارض گمرکی
- مابه التفاوت سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان
- حق ثبت سفارش
- حق انحصار
- عوارض شهرداری و هلال احمر
- عوارض آسفالت و هوایی و بندری و بهداری
نکته: ماده ۲ قانون امور گمرکی:
الف – حقوق گمرکی وجوهی است که میزان آن به موجب جدول تعرفه گمرکی ضمیمه این قانون تعیین و دریافت میشود.
ب – سود بازرگانی وجهی است که بر اساس قانون انحصار تجارت خارجی به موجب تصویبنامه هیأت وزیران برقرار میگردد.
ج – هزینههای گمرکی وجوهی است که میزان و شرایط آن با تصویب هیأت وزیران برای تخلیه و باربری و بارگیری، انبارداری، آزمایش وتعرفهبندی، بدرقه کالا و خدمات فوقالعاده تعیین میشود. ترتیب وصول و نحوه مصرف این وجوه طبق آییننامه گمرکی تعیین میشود.
د – عوارض دریافتی به وسیله گمرک وجوهی است که وصول آن طبق مقررات به عهده گمرک واگذار میشود.
انواع تعرفه گمرکی
تعرفه های از منظر هدف و شکل و مقام وضع کننده و … تقسیم بندی می شود. دانستن این موارد بسیار با اهمیت است. در ادامه مطالب انواع تعرفه را توضیح خواهیم داد.
انواع تعرفه از نظر هدف
تعر فه. مالی: در این تعرفه. هدف. تامین. مخارج. مالی .دولت است .مانند .حقوق ورودی .خودروی سواری. که در قانون. بودجه ۱۳۸۴ به. عنوان در آمدهای.. وصولی دولت و به میزان. 100 در صد تعیین. شده بود.
تعر.فه حمایتی: هدف از وضع این تعرفه فراهم آوردن شرایط رقابتی برای کالاهای داخلی در مقابل کالاهای وارداتی و نیز تعادل تراز پرداخت ها است.
تعرفه ارشادی: هدف این تعرفه هدایت تقاضا و تغییر انتخاب مصرف کننده از یک محصول به محصول دیگر است. مانند حقوق ورودی ماشین آلات راهسازی مستعمل که بیشتر از نو می باشد.
انواع تعرفه از نظر مقام وضع کننده
تعرفه مستقل: بصورت یک طرفه و توسط کشور ذینفع با توجه به ملاحظات ملی تدوین می شود.
تعرفه قراردادی: تعرفه هایی که به موجب قراردادهای دو یا چند جانبه و برای مدت معینی تعیین می شوند که تعرفه های ترجیهی از این دسته اند.
انواع تعرفه از نظر شکل
تعرفه واحد: در این تعرفه برای انواع کالاهای وارداتی و صادراتی ماخذ تعیین می شود مانند حقوق گمرکی ۴ درصد برای کلیه کالاها
تعرفه مرکب: در این تعرفه انواع مختلف واردات به نحوی خاص طبقه بندی و برای هر طبقه یا هرکدام ماخذی تعیین می شود.
انواع تعرفه از نظر ماهیت
تعرفه عمومی: این تعرفه نسبت به کلیه کالاها یکسان است و مبدا کالای وارده در نرخ حقوق ورودی تاثیری ندارد.
تعرفه .ترجیهی: تعرفه ای است. که برای کشورهای. مبدا خاصی .ارفاق قائل. شده و تعرفه. کمتری را نسبت. به دیگران لحاظ. می کند.
انواع تعرفه از نظر ماخذ محاسبه
تعرفه ارزشی: در این روش حقوق گمرکی تابعی از ارزش کالاست. بهمین دلیل دانستن ارزش کالا ضرورت پیدا می کند. در روش ارزشی. نرخ تعرفه .در ارزش. کالا ضرب شده و حقوق. گمرکی قابل. وصول بدست. می آید.
تعرفه مقداری یا ویژه: در این روش حقوق گمرکی قابل وصول تابعی از مقدار یا کمیت کالاست بدین ترتیب که میزان حقوق ورودی در کمیت کالا ( عدد، کیلو، لیتر، طول،…) ضرب شده .و حقوق. ورودی قابل .وصول اخذ. می شود. در این روش دانستن ارزش کالا هیچ ضرورتی ندارد.
تعرفه مرکب یا مختلط : در این روش از دو روش ارزشی و ویژه تواماً استفاده می شود.
مسئول و نهاد تعین تعرفه در ایران چه کسی است؟
تعرفه گمرکی واردات کالا و صادرات کالا توسط هیئت دولت در ابتدای هر سال را اعلام می گردید. تعرفه های مصوب در هیئت دولت ابتدا می بایست در کمیسیون ماده یک نهایی و تصویب گردند.
کمیسیون ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون مقررات صاردات و واردات به شرح زیر است:
کمیته دائمی مقررات صادرات و واردات متشکل از نمایندگان نهاد ریاست جمهوری ، وزارت بازرگانی ، وزارت راه و ترابرای ، وزارت نفت ، وزارت امور خارجه ، وزارت کار و امور اجتماعی ، وزارتخانه های صنعتی و معدنی ، وزارت کشاورزی ، وزارت جهادسازندگی ، وزارت امور اقتصادی و دارایی ، وزارت تعاون ، سازمان برنامه و بودجه ، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ، گمرک ایران ، اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اتاق تعاون ، تهیه پیش نویس لوایح قانونی ، مصوبات هیات دولت ، شورای اقتصاد و کمیسیون اقتصاد هیات دولت را در موارد زیر به عهده خواهد داشت :
- لایحه مقررات صادرات و ورادات، لوایح موردی برای انجام اصلاحات و تغییرات لازم در قانون مقررات صادرات و واردات.
- لایحه برای لغو انحصاراتی که مانع رشد تولید یا تجارت است.
- آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادارت و واردات ، اصلاحات و تغییرات موردی روی آیین نامه اجرایی قانون مذکور.
- اصلاحات و تغییرات مندرجات جدول تعرفه گمرکی ضمیمه مقررات صادرات و واردات.
- طرح تصویبنامه های هیات وزیران ، شورای اقتصاد و کمیسیون اقتصادی هیات وزیران در رابطه با مقررات صادرات و واردات.
- کمیته مذکور همچنین بررسی و اظهار نظر و اقدام روی پیشنهادهای مربوط به مقررات صادرات و واردات را نیز به عهده خواهد داشت.
تبصره ۱
کمیته موضوع این ماده در وزارت بازرگانی و به ریاست معاون وزیر بازرگانی تشکیل می گردد . دبیرخانه کمیته مذکور در مزارت بازرگانی خواهد بود. نظر کمیته به مراجع ذی ربط منعکس خواهد گردید
تبصره ۲
در مواردی که وزارتخانه های دیگری در ارتباط با موضوع باشند نماینده وزارتخانه ذی ربط با حق رای به جلسه دعوت خواهد شد.
