آشنایی با استاندارد ( Guobiao ) GB جهت صادرات کالا به کشور چین

استاندارد GB چین (Guobiao) چیست و چرا برای صادرات اهمیت دارد؟

با رشد چشمگیر تجارت با چین، آشنایی با الزامات فنی و قانونی این کشور برای صادرکنندگان به یک ضرورت تبدیل شده است. یکی از مهم‌ترین این الزامات، استاندارد GB چین است که نقش کلیدی در ورود کالاها به بازار چین ایفا می‌کند. در این مقاله، به‌صورت جامع با مفهوم استاندارد GB، انواع آن، کاربردها، تفاوت با استانداردهای بین‌المللی و فرآیند انطباق آشنا می‌شویم.

آشنایی با استاندارد GB

GB مخفف عبارت Guobiao ( 国标 ) به‌معنای « استاندارد ملی » در چین است. استانداردهای GB مجموعه‌ای از الزامات فنی، ایمنی، بهداشتی و کیفی هستند که برای محصولات، خدمات و فرآیندها در کشور چین تعریف شده‌اند. این استانداردها توسط Standardization Administration of China (SAC) ، کمیته ملی ISO و IEC چین تدوین و مدیریت می‌شوند و رعایت آن‌ها برای بسیاری از کالاهای وارداتی به چین الزامی است. نماد استاندارد با GB یا GB/T  ( به معنای پیشنهاد شده T ) است که اعداد استانداردها بعد از این حروف قرار می گیرند.

انواع استانداردهای GB

استاندارد های GB چین به دو دسته تقسیم می شوند :

استاندارد اجباری

• دارای الزام قانونی
• عدم رعایت آن منجر به ممنوعیت ورود کالا، جریمه یا توقیف در گمرک می‌شود
• اغلب با ایمنی، سلامت و محیط زیست مرتبط هستند

استانداردهای اجباری مانند سایر مقررات در چین می باشند. آن ها توسط قوانین و دستورالعمل های اداری اعمال می گردند و در راستای حفاظت از سلامت انسان، امول شخصی و ایمنی محدود می شوند.

استاندارد توصیه شده

• الزام قانونی ندارند اما رعایت آن‌ها بسیار رایج است
• نشان‌دهنده کیفیت بالاتر و انطباق فنی محصول
• در بسیاری از مناقصات و قراردادهای تجاری مورد توجه قرار می‌گیرند

این استانداردها در هر دو نوع تقسیم بندی می توانند با پیشوند GB C  برای استانداردهای اجباری و GB / T برای استانداردهای غیر اجباری و راهنمای فنی استاندارد ملی GB / Z ، صورت پذیرند. تغییرات به طور مرتب در سیستم تنظیم مقررات GB اعمال می شود و استانداردهای موجود، تغییر داده یا به روز می شوند.

سازمان های اصلی سیستم استاندارد GB

سازمان های اصلی این استاندارد عبارت اند از :

• اداره کل نظارت بر کیفیت، بازرسی و قرنطینه ( AQSIQ )
• اداره استاندارد سازی جمهوری خلق چین ( SAC )
• انجمن استاندارد سازی چین ( CAS )
• مؤسسه استاندارد ملی چین ( CNIS )
• استانداردهای مطبوعات چین ( SPC )

 طبقه بندی استانداردها

چهار طبقه بندی برای سیستم استانداردهای چین وجود دارد که شامل استانداردهای زیر است :

• استانداردهای ملی چین
• استانداردهای صنعت چین
• استانداردهای محلی چین
• استانداردهای سازمانی چین

این طبقه بندی ها زیر مجموعه دیگری هستند و استانداردهای طبقه پایین باید با استانداردهای طبقه بالا مطابقت داشته باشند. استانداردهای GB بالاترین استانداردها هستند، به طوری که استانداردهای طبقات دیگر باید استانداردهای GB را دنبال کنند. ( نمودار هرمی مشاهده شده در تصویر زیر ).

چرا رعایت استاندارد GB برای صادرات به چین مهم است؟

۱ ) الزام قانونی برای ورود بسیاری از کالاها

دولت چین برای حفاظت از سلامت مصرف‌کنندگان، محیط زیست و امنیت بازار داخلی، ورود بسیاری از کالاها را منوط به انطباق با استاندارد GB کرده است. اگر کالایی با این استانداردها هم‌خوانی نداشته باشد، از نظر قانونی اجازه ورود به کشور را ندارد.

۲ ) شرط لازم برای ترخیص کالا از گمرک چین

در گمرکات چین، مدارک فنی و آزمون‌های مرتبط با GB بررسی می‌شوند. حتی اگر کالا وارد بندر شود، در صورت نداشتن تطابق با GB ممکن است توقیف، مرجوع یا معدوم شود که هزینه و ریسک بسیار بالایی برای صادرکننده دارد.

۳ ) افزایش اعتماد خریداران و واردکنندگان چینی

خریداران چینی به استاندارد GB به‌عنوان معیار رسمی کیفیت و ایمنی نگاه می‌کنند. داشتن انطباق با GB :

• ریسک خرید را برای واردکننده کاهش می‌دهد
• فرآیند عقد قرارداد را ساده‌تر می‌کند
• شانس انتخاب شدن شما نسبت به رقبا را افزایش می‌دهد

در بسیاری از موارد، واردکننده حتی وارد مذاکره هم نمی‌شود مگر اینکه محصول از قبل با GB منطبق باشد.

۴ ) پیش‌نیاز دریافت برخی گواهی‌ها مانند CCC

برخی کالاها (مثل لوازم الکتریکی، تجهیزات صنعتی، اسباب‌بازی و…) برای ورود به چین نیاز به گواهی CCC دارند. انطباق با استاندارد GB پایه و شرط اصلی دریافت این گواهی‌هاست و بدون آن، اخذ CCC عملاً ممکن نیست.

در واقع، حتی اگر محصول شما مطابق استانداردهای اروپایی یا بین‌المللی باشد، بدون انطباق با GB ممکن است اجازه ورود به چین را نداشته باشد.

ارتباط استاندارد GB با گواهی CCC

در بسیاری از گروه‌های کالایی، رعایت استانداردهای GB با دریافت گواهی CCC (China Compulsory Certification) همراه است.
در این موارد:

• استاندارد GB → الزامات فنی
• گواهی CCC → تأیید رسمی انطباق محصول

به بیان ساده، استاندارد GB پایه فنی بسیاری از گواهی‌های اجباری در چین است.

چرا باید استانداردهای GB را رعایت کنیم؟

در چین صرف نظر از محصولات داخلی یا وارداتی ، کلیه محصولات یا خدمات باید با استانداردهای GB مطابقت داشته باشند. برای اطمینان از انطباق آن ها با استانداردهای GB ، هر محصولی که در چین فروخته می شود ، باید آزمایش شود.

اگر می خواهید محصولات یا خدمات خود را به بازار عظیم چین صادر کنید، باید از پیچیدگی ها و الزامات مورد نیاز تحت طیف گسترده ای از استانداردهای GB مطلع و آگاه باشید و اطمینان حاصل کنید که مطابق با استانداردهای ملی GB چین است. 　

نتیجه عدم رعایت استانداردهای GB می تواند شامل رد محصولات در هنگام واردات ، جریمه های سنگین و یا بیرون شدن از بازار چین باشد. در نتیجه از نظر شهرت و هزینه تأثیر قابل توجهی بر خرده فروشان و تولیدکنندگان خواهد داشت.اگر گواهینامه ها و مدارک مورد نیاز را نداشته باشید ، خطر این را دارد که گمرک کالاهای شما را توقیف کند.

تفاوت استاندارد GB با استانداردهای بین‌المللی

استانداردهای GB اگرچه در برخی موارد با استانداردهای جهانی هم‌راستا هستند، اما تفاوت‌های مهمی دارند :

برای مثال، یک محصول ممکن است با استاندارد ISO مطابقت داشته باشد اما همچنان نیازمند تطبیق با نسخه GB متناظر برای ورود به چین باشد.

چه محصولاتی باید تحت استانداردهای GB آزمایش شوند؟

استانداردهای GB طیف گسترده ای از محصولات مصرفی را پوشش می دهد. استاندارد خاص محصولات مانند GB / T 2660-2008 برای پیراهن و بلوز و همچنین استانداردهای خاص مواد مانند GB 18401-2010 برای منسوجات و GB 20400-2006 برای چرم و خز وجود دارد.

طبق این استاندارد، آزمایشات و الزامات اجباری برای مواد شیمیایی مانند فرمالدئید، رنگ های آزو و فلزات سنگین و همچنین الزامات آزمایش فیزیکی برای PH و ماندگاری رنگ موجود است.

استانداردهای GB برای طیف گسترده ای از دسته بندی محصولات صادر می شود، مثل :

• مواد غذایی ، نوشیدنی ها ، محصولات کشاورزی
• محصولات بهداشتی و آرایشی
• لوازم الکترونیکی و لوازم خانگی
• محصولات شیمیایی و نفتی
• لباس و منسوجات
• وسیله نقلیه و حمل و نقل
• معدن و متالورژی
• ماشین آلات
• خانه
• خدمات عمومی
• انرژی و برق
• مخابرات و شبکه

در بخش زیر می توانید استانداردهای GB را که برای محصولات غذایی استفاده می شود، مشاهده نمایید :

• GB 7718 2011 : قوانین عمومی برای برچسب گذاری مواد غذایی پیش بسته بندی شده
• GB 10344 : دستورالعمل های برچسب گذاری برای نوشیدنی های بسته بندی شده
• GB 7718-2011 : استاندارد عمومی برای برچسب گذاری غذاهای بسته بندی شده

فرآیند انطباق با استاندارد GB چیست؟

انطباق با استاندارد GB یعنی اطمینان از این‌که محصول، بسته‌بندی، برچسب‌گذاری و عملکرد فنی کالا دقیقاً مطابق الزامات رسمی چین باشد تا :

• در گمرک چین متوقف نشود
• امکان دریافت گواهی‌هایی مثل CCC فراهم شود
• ریسک مرجوعی یا جریمه به صفر برسد

۱ ) شناسایی استاندارد GB مرتبط با محصول

اولین و مهم‌ترین قدم این است که مشخص شود محصول شما مشمول کدام استاندارد یا استانداردهای GB است و آیا استاندارد اجباری (GB) است یا توصیه‌ای (GB/T).

نکته : یک محصول ممکن است چند استاندارد GB هم‌زمان داشته باشد (مثلاً ایمنی + برچسب‌گذاری + بسته‌بندی).

۲ ) بررسی الزامات فنی، ایمنی و برچسب‌گذاری

پس از شناسایی استاندارد :

• مشخصات فنی (مواد، ابعاد، عملکرد، تحمل فشار، ولتاژ و…) بررسی می‌شود
• الزامات ایمنی (خطرات، هشدارها، حدود مجاز) کنترل می‌گردد
• برچسب‌گذاری بررسی می‌شود :

  1. زبان چینی

  2. اطلاعات تولیدکننده

  3. تاریخ، هشدارها، مشخصات فنی

بسیاری از کالاها فقط به‌خاطر برچسب اشتباه رد می‌شوند، نه کیفیت پایین.

۳ ) انجام آزمون در آزمایشگاه‌های مورد تأیید

کالا باید در آزمایشگاه‌هایی تست شود که :

• مورد تأیید نهادهای رسمی چین باشند
• آزمون‌ها را دقیقاً طبق GB انجام دهند

بسیاری از این آزمایشگاه‌ها تحت اعتبار China National Accreditation Service for Conformity Assessment فعالیت می‌کنند.

آزمون‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند :

• تست ایمنی
• تست عملکرد
• تست شیمیایی
• تست دوام و مقاومت

۴ ) اصلاح محصول یا بسته‌بندی در صورت نیاز

اگر نتیجه آزمون‌ها نشان دهد محصول با GB تطابق کامل ندارد، باید یکی یا چند مورد اصلاح شود :

• طراحی فنی محصول
• مواد اولیه
• قطعات داخلی
• بسته‌بندی یا برچسب

سپس ممکن است آزمون مجدد لازم باشد.

۵ ) دریافت گزارش آزمون یا گواهی مربوطه

پس از قبولی، گزارش رسمی آزمون صادر می‌شود یا در صورت نیاز، گواهی انطباق (مثلاً برای CCC) دریافت می‌گردد. این مدارک برای گمرک چین، برای واردکننده و برای مراجع نظارتی کاملا حیاتی هستند.

نقش شرکت‌های بازرسی و مشاوران صادراتی

در بسیاری از موارد، همکاری با متخصصان ضروری است و دلیلش این است که استانداردهای GB پیچیده و متغیر هستند، زبان و تفسیر فنی آن‌ها دشوار است و یک اشتباه کوچک = توقف کامل صادرات

شرکت‌های مشاوره استاندارد درست را شناسایی می‌کنند، فرآیند تست را مدیریت می‌کنند و زمان و هزینه را به‌شدت کاهش می‌دهند.