قانون تجارت با روسیه

قانون اساسی فدراسیون روسیه مهم‌ترین سند حقوقی این کشور است که چارچوب نظام سیاسی، ساختار حاکمیت، حقوق و آزادی‌های شهروندان و اصول بنیادین فعالیت‌های اقتصادی را تعیین می‌کند. آشنایی با قانون اساسی روسیه، به‌ویژه برای فعالان اقتصادی، سرمایه‌گذاران خارجی و اشخاصی که قصد ثبت برند یا راه‌اندازی کسب‌وکار در این کشور را دارند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا تمامی قوانین عادی و مقررات تجاری بر پایه اصول مندرج در این سند تدوین می‌شوند.

در این مقاله با جزئیات به نظام حقوقی مرتبط با کسب‌وکار در روسیه، مراحل قانونی، تعهدات مالیاتی، مقررات صادرات و واردات، حقوق مالکیت فکری و چالش‌های عملی پرداخته می‌شود.

قانون و مقررات روسیه

قانون و مقررات روسیه در فعالیت های اقتصادی و تجاری را به صورت کامل در مقاله زیر بررسی نمایید :

• قانون اساسی روسیه

• ثبت برند در روسیه

قانون و مقررات روسیه

قانون اساسی روسیه

قانون اساسی فعلی فدراسیون روسیه ( روسی : قانون..اساسی فدراسیون روسیه ، Konstitutsiya Rossiyskoy Federatsii ؛ تلفظ [ kənsʲtʲɪˈtutsɨjə rɐˈsʲijskəj fʲɪdʲɪˈratsɨɪ ]) با رفراندوم ملی در ۱۲ دسامبر ۱۹۹۳ تصویب شد . قانون اساسی روسیه در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۳ و در لحظه انتشار رسمی آن به اجرا درآمد و سیستم.حکومتی اتحاد جماهیر شوروی را ملغی کرد . قانون اساسی فعلی دومین دوره طولانی در تاریخ روسیه ، بعد از قانون.اساسی سال ۱۹۳۶ است .

کنفرانس قانون اساسی سال ۱۹۹۳ با حضور بیش از ۸۰۰ شرکت کننده برگزار شد . سرگئی الکسیف ، سرگئی شاکری و گاهی اوقات آناتولی سبچک به عنوان مؤلفان قانون اساسی در نظر گرفته می‌شوند . متن قانون.اساسی با الهام از پروژه مشروطه میخاییل اسپرانسکی و قانون اساسی فعلی فرانسه است .

آژانس توسعه بین المللی ایالات متحده با عنوان USAID ( از سال ۲۰۱۲ در روسیه ممنوع اعلام شد ) مفاهیم اصلی قانون اساسی را تهیه کرد . جمله‌های گمراه کننده احکام خاص ، مفاهیمی را معرفی کرد که تعداد بسیار کمی از کشورها از جمله اولویت قوانین بین المللی بر قوانین داخلی ( ۱۵ .۴ ) ، حق مالکیت خارج از کشور از منابع طبیعی ( ۹ .۲ ) ، ممنوعیت هدایت دولت توسط یک ایدئولوژی ملی ( ۱۳ .۲ ) و مفاهیم دیگری که به حاکمیت ملی آسیب می‌رساند .

همه‌پرسی قانون اساسی در ۱۲ دسامبر سال ۱۹۹۳ در روسیه برگزار شد . از بین همه رای دهندگان ثبت نام شده ، ۵۸۱۸۷۷۵۷۵ نفر ( یا ۵۴ .۸٪ ) در همه پرسی شرکت کردند . از این تعداد ، ۳۲ .۹۳۷ .۶۳۰ ( ۵۴ .۵٪ ) به تصویب قانون.اساسی روسیه رای دادند .

ساختار قانون اساسی فدراسیون روسیه

قانون اساسی روسیه از دو بخش اصلی تشکیل شده است :

بخش اول

شامل اصول بنیادین و ساختار حاکمیت کشور است و موضوعات زیر را در بر می‌گیرد:

• مبانی سیستم قانون اساسی
• حقوق و آزادی‌های انسان و شهروند
• سیستم فدرال
• رئیس فدراسیون روسیه
• مجلس فدرال
• دولت فدراسیون روسیه
• دادگستری
• دولت محلی
• اصلاحات و اصلاحات قانون اساسی

بخش دوم

• مقررات انتقالی و نهایی مربوط به اجرای قانون اساسی

قانون و مقررات روسیه

در مورد حقوق بشر و آزادی‌های اساسی ، قانون اساسی حقوق بشر و آزادی شهروندی را مطابق با اصول و هنجارهای جهانی شناخته شده ، حقوق بین الملل و همچنین قانون اساسی فراهم می‌کند و تأیید می‌کند که لیست در قانون اساسی فدراسیون روسیه از حقوق اساسی و آزادی نباید به عنوان رد و انحراف سایر حقوق و آزادی‌های جهانی شناخته شده جهان تفسیر شود .

ریاست جمهوری

قانون اساسی فدراسیون روسیه مشخص می‌کند که رئیس ، جمهور رئیس دولت روسیه است ، سیاست داخلی و خارجی را تعیین می‌کند و نماینده روسیه هم در داخل کشور و هم در سطح بین المللی است . در حالی که قانون اساسی اصلی یک دوره چهار ساله و حداکثر دو دوره پشت سر هم تصریح کرده بود ، قانون اساسی فعلی یک دوره شش ساله را تصویب می‌کند .

دوره چهار ساله در حالی عملی شد که ولادیمیر پوتین دوره‌های اول و دوم خود را گذراند . با محدودیت دو دوره ، وی در سال ۲۰۰۸ از ریاست جمهوری منع شد . در عوض ، وی به عنوان نخست وزیر خدمت کرد در حالی که دمیتری مدودف به مدت چهار سال به عنوان رئیس جمهور خدمت می‌کرد . پوتین در سال ۲۰۱۲ دوباره به دوره سوم خود انتخاب شد . با دوره شش ساله ، وی در دوره چهارم خود در سال ۲۰۱۸ انتخاب شد .

ماده ۸۱ روش انتخاب ، از جمله آراء مخفی را مشخص می‌کند . مواد ۸۲ – ۹۳ جزئیات اختیارات ، مسئولیت‌ها و محدودیت‌های ریاست جمهوری را شرح می‌دهد . قانون اساسی یک ‘ریاست جمهوری قوی’ را فراهم می‌کند . نه تنها رئیس جمهور ‘فرمانده کل نیروهای مسلح فدراسیون روسیه’ است ، بلکه رئیس جمهور قدرت انحلال دولت دوما را دارد .

قوه مقننه

مجلس قانونگذاری توسط مجلس فدرال روسیه نمایندگی می‌شود، که از دو اتاق تشکیل شده است: دولت دوما – مجلس پایین ، و شورای فدراسیون – مجلس عالی .

این دو اتاق دارای اختیارات و مسئولیت‌های مختلفی هستند ، در حالی که دولت دوما از اهمیت بیشتری برخوردار است ، زیرا ایالت دوما مسئولیت اصلی تصویب قوانین فدرال را بر عهده دارد . اگرچه لوایح ممکن است در هر دو مجلس قانونگذاری منشأ باشد (یا توسط رئیس جمهور ، دولت ، مقنن محلی ، دیوان عالی ، دادگاه قانون اساسی یا دادگاه عالی داوری ارائه شود) ، آنها ابتدا باید توسط دولت دوما مورد بررسی قرار گرفته و با اکثریت آرا تصویب شود قبل از آنکه به شورای فدراسیون تحویل داده شود ، که ۱۴ روز برای رأی دادن به آن زمان دارد .

در صورت رد شدن ، این لایحه به دولت دوما بازگردانده می‌شود که پس از آن فقط با همان رأی دو سوم می‌تواند دوباره آن را تصویب کند. اگر لایحه توسط شورای فدراسیون تصویب شود ، باید رئیس جمهور به امضا برسد تا قانون شود . رئیس جمهور حق وتو نهایی دارد ، اما شورای دولت دوما و فدراسیون نیز با تصویب آراء دو سوم ، قدرت اصلی را دارند .

قوه قضاییه

در حالی که قانون اساسی فدراسیون روسیه یک قوه قضایی مستقل را شامل می‌شود ، واقعیت مسئله مورد بحث است . قانون اساسی مصونیت قضایی ، قرارهای مادام العمر/ دادگاه‌های ‘غیرقابل جبران’ و برتری دادگاه‌ها را برای اجرای عدالت فراهم می‌کند و تأیید می‌کند که قضات فقط باید به قانون اساسی و قانون فدرال تسلیم شوند . علاوه بر این، ماده ۱۲۳ محاکمات آزاد و منصفانه و همچنین اجرای مساوی قانون را فراهم می‌کند .

سه دادگاه تعریف شده اند که عبارتند از:

• دادگاه قانون اساسی فدراسیون روسیه
• دیوان عالی فدراسیون روسیه
• دیوان عالی داوری

هر کدام توسط شورای فدراسیون به پیشنهادات رئیس جمهور منصوب می‌شوند .

قانون اساسی به ۱۹ قاضی برای دادگاه قانون اساسی احتیاج دارد ، اما تعداد دادگستری‌های دادگاه‌های دیگر را مشخص نمی کند . از سال ۲۰۰۲ ، دیوان عالی کشور ۱۱۵ عضو دارد؛ به دلیل گسترش وظایف در سال ۲۰۱۴ ، تعداد کرسی‌ها به ۱۷۰ نفر افزایش یافت . در سپتامبر سال ۲۰۱۴ ، مؤسسه روسیه مدرن گزارش داد که دیوان عالی داوری فدراسیون روسیه منحل شده است ، و امور قضایی که قبلاً تحت اختیار وی بوده اند به صلاحیت دیوان عالی کشور منتقل شده اند .

———— قانون و مقررات روسیه در فعالیت های اقتصادی و تجاری ————

قانون اساسی کشور روسیه

در فصل اول قانون اساسی کشور روسیه ۴ ماده ی اصلی ( اصول نظام قانونی ) بیان شده است ، که عبارتند از:

ماده یکم

فدراسیون روسیه یک دولت دموکراتیک و فدراتیو مبتنی بر قانون با نظام جمهوری می‌باشد نام «فدراسیون روسیه» و «روسیه» یکسان است .

ماده دوم

انسان و حقوق و آزادی‌های او بالاترین ارزش‌های بشری هستند . شناسایی رعایت و حمایت انسان و حقوق و آزادی‌های بشر و شهروند وظیفه دولت می‌باشد .

ماده سوم

۱) مردم روسیه از ملت‌های مختلف دارای حاکمیت و تنها منبع قدرت در فدراسیون روسیه هستند .

۲) مردم قدرت خود را به طور مستقیم و نیز از طریق نهادهای قدرت دولتی و یا دستگاه‌های خودگردانی محلی اعمال می‌نمایند .

۳) بالاترین بیان مستقیم قدرت مردم در همه پرسی و انتخابات آزاد تجلی می‌یابد .

۴) هیچ کس نمی تواند در فدراسیون روسیه قدرت را به خود اختصاص بدهد غصب قدرت دولتی بر طبق قانون ممنوع است .

ماده چهارم

۱) حاکمیت فدراسیون روسیه سراسر این سرزمین را در بر می‌گیرد .

۲) قانون اساسی فدراسیون روسیه وقوانین فدرال در سراسر فدراسیون روسیه برتری دارد .

۳) فدراسیون روسیه یکپارچگی و تعرض‌ناپذیر قلمرو خود را ضمانت می‌کند .

برای آشنایی با دیگر ماده‌های قانون.اساسی روسیه شما عزیزان می‌توانید فایل زیر را دانلود و مطالعه نمایید .

———— قانون و مقررات روسیه در فعالیت های اقتصادی و تجاری ————

قانون سرمایه‌گذاری و فعالیت شرکت‌های خارجی

روسیه برای جذب سرمایه خارجی چارچوب حقوقی مشخصی دارد. سرمایه‌گذاران خارجی می‌توانند شرکت مستقل ثبت کنند، در شرکت‌های روسی سهام‌دار شوند یا شعبه و نمایندگی تأسیس کنند. این قوانین حقوقی مانند تضمین مالکیت سرمایه، امکان انتقال سود به خارج از کشور و حمایت قضایی را فراهم می‌کند، اما در برخی صنایع حساس مانند انرژی، دفاعی و رسانه محدودیت‌هایی برای خارجی‌ها وجود دارد.

انواع اشکال حقوقی شرکت‌ها در روسیه

فعالیت تجاری در روسیه می‌تواند در قالب‌های مختلف حقوقی انجام شود. رایج‌ترین شکل، شرکت با مسئولیت محدود (LLC) است که برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط مناسب است. شرکت‌های سهامی (JSC) بیشتر برای پروژه‌های بزرگ استفاده می‌شوند. همچنین امکان ثبت شعبه یا دفتر نمایندگی برای شرکت‌های خارجی وجود دارد که دامنه فعالیت و مسئولیت متفاوتی دارند.

مقررات مالیاتی تجاری

سیستم مالیاتی روسیه ساختاری نسبتاً شفاف دارد و شامل مالیات بر درآمد شرکت‌ها، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات حقوق کارکنان و عوارض محلی است. شرکت‌ها موظف‌اند گزارش‌های مالی منظم ارائه دهند و عدم رعایت قوانین مالیاتی می‌تواند منجر به جریمه یا محدودیت فعالیت شود. در برخی مناطق و صنایع، معافیت‌ها و تخفیف‌های مالیاتی در نظر گرفته شده است.

قوانین گمرکی و تجارت خارجی

روسیه مقررات دقیقی برای واردات و صادرات کالا دارد. این قوانین شامل تعرفه‌های گمرکی، ثبت اظهارنامه گمرکی ، کنترل اسناد تجاری و مقررات ارزی می‌شود. از آنجا که روسیه عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیاست ( معرفی اتحادیه اقتصادی اوراسیا ( EAEU ) )، تجارت با کشورهای عضو این اتحادیه از تسهیلات خاصی برخوردار است که برای صادرکنندگان اهمیت زیادی دارد.

جایگاه اقتصاد و مالکیت در قانون اساسی روسیه

قانون اساسی روسیه از آزادی فعالیت اقتصادی، حمایت از مالکیت خصوصی و امنیت حقوقی سرمایه‌گذاری حمایت می‌کند. در عین حال، نقش دولت در مدیریت منابع طبیعی و بخش‌های راهبردی اقتصاد نیز به رسمیت شناخته شده است. این اصول، مبنای حقوقی قوانین تجاری، سرمایه‌گذاری و مالکیت فکری در روسیه محسوب می‌شوند.

اهمیت ثبت علامت تجاری ( برند )

روسیه در آسیای شمالی و اروپای خاوری واقع است و با اقیانوس آرام شمالی و اقیانوس منجمد شمالی ؛ و نیز با دریای خزر ، دریای سیاه ، و دریای بالتیک مرز آبی دارد. روسیه با ۱۴ کشور آسیایی و اروپایی مرز زمینی دارد.

ثبت برند (علامت تجاری) در روسیه باعث می‌شود حق استفاده انحصاری از نام یا نشان تجاری در اختیار مالک آن قرار گیرد و از هرگونه سوءاستفاده احتمالی جلوگیری شود. برند ثبت‌شده ارزش تجاری شرکت را افزایش داده و نقش مهمی در بازاریابی بین‌المللی و مذاکرات تجاری ایفا می‌کند.

مزایای ثبت علامت تجاری یا ثبت برند در روسیه

در واقع با ثبت برند در روسیه ( یا ثبت علامت تجاری در روسیه ) از هر نوع سوء استفاده از نام تجاری ثبت شده مانع می شود و ارزش نام و شرکت را گاه تا چندین برابر بالا می برد و در بـازاریابی بین المـللی و یا مـذاکرات تجاری، طرف های قرارداد به آن شرکت به عنوان شرکتی با برنامه های بلند مدت و قدمت طولانی نگاه می کنند.

• حفاظت قانونی از نام و نشان تجاری

ثبت علائم تجاری یا ثبت برند در روسیه باعث می شود مالکیت استفاده از آن نام تجاری در روسیه در انحصار مالک آن برند قرار گیرد و از هرنوع سوء استفاده اشخاص سودجو جلوگیری شود.

• افزایش اعتبار شرکت در بازار روسیه

ثبت برند باعث جلب اعتماد شرکای تجاری و مشتریان روسی شده و جایگاه شرکت را به‌عنوان یک مجموعه معتبر و قابل اتکا تقویت می‌کند.

• جلوگیری از سوءاستفاده اشخاص ثالث

با ایجاد مالکیت و چارچوب قانونی مشخص، از استفاده غیرمجاز از نام، برند یا فعالیت‌های شرکت توسط افراد یا شرکت‌های دیگر جلوگیری می‌شود.

• امکان توسعه فعالیت‌های تجاری در سطح بین‌المللی

زمینه ورود به بازارهای جدید، همکاری با شرکت‌های خارجی و گسترش دامنه فعالیت‌های تجاری در سطح جهانی را فراهم می‌کند.

مدت زمان مورد نیاز جهت ثبت علامت تجاری در روسیه

مدت زمان مورد احتیاج جهت ثبت از زمان عقد قرارداد و تحویل مدرک های طبق قوانین ثبت برند در کشور روسیه (یا ثبت علامت تجاری در روسیه) حدود ۱۶ ماه می‌باشد.

———— قانون و مقررات روسیه در فعالیت های اقتصادی و تجاری ————

مجموعه سوالات ثبت برند در روسیه

ثبت برند ( نام تجاری ) در روسیه چه مدت طول میکشد؟

• در صورت ثبت عادی حدود ۱۲ ماه.
• در صورت ثبت فوری، و با پرداخت هزینه بیشتر، حدود ۶ ماه.

آیا شخص ( شخصیت حقیقی ) هم قادر روسیه برند ثبت کند؟

خیر . فقط شخص حقوقی ( شرکت ) می‌تواند در روسیه برند ثبت کند.

آیا شرکت خارجی هم قادر است در روسیه برند ثبت کند؟

بله ، شرکت‌های خارجی از جمله شرکت های ایرانی ، قادرند در روسیه برند ثبت کنند.

ثبت برند در روسیه چند سال اعتبار دارد؟

ثبت برند در روسیه ۱۰ سال اعتبار دارد و پس از ۱۰ سال می‌تواند آن را دوباره تمدید کرد.

آیا می‌توان قابل ثبت بودن یک برند خاص را استعلام کرد؟ به بیان دیگر، چک کنیم که آیا برند قبلا ثبت شده یا نه؟

بله، به ۲ طریق می‌توان چک کرد که یک برند خاص در گذشته ثبت شده است یا نه:

• به صورت رایگان : ایراد این شیوه این است که کامل و به‌روز نیست. 
• استعلام رسمی : در صورت عادی ۷ روز و در حالت فوری ۳ روز زمان می‌برد و به قطع می‌توان گفت برند قابل ثبت است یا نه. 

آیا نام شرکت ثبت شده در روسیه، به عنوان یک برند قابل استفاده است؟

نام شرکت در روسیه منحصر به فرد نیست. نام شرکت می‌تواند تکراری باشد. برای نمونه یک نفر می‌تواند ۱۰ شرکت به یک اسم ثبت کند یا چند صد شرکت به یک اسم وجود داشته باشد. این برند است که در طبقه بندی کالایی یا خدماتی خاص ، منحصر به فرد است.

منظور از طبقه بندی برند چیست؟

هر برندی، در یک یا چند طبقه بندی موضوعی ثبت می‌شود. برای نمونه برند «پژو» توسط یک شرکت در طبقه خودرو ثبت شده است، ولی شاید شرکت دیگری بتواند برند « پژو » را در طبقه محصولات خوراکی ثبت کند و مثلا ماکارونی «پژو» را به صورت قانونی وارد بازار کند. 
طبقه بندی « نیس » ( Nice Classification ) که در روسیه هم استفاده می‌شود، ۴۵ طبقه دارد.

طبقه ۱ تا ۳۴ مربوط به کالا است و طبقه ۳۵ تا ۴۵ مربوطه به خدمات. ثبت کننده کالا می‌تواند برند مورد نظر خود را در یک یا چند ( و حتی همه طبقه‌ها ) ثبت کند.

آیا بعد از ثبت یک برند در یک یا چند طبقه خاص، می‌تواند طبقه جدید را به همان برند اضافه کرد؟

بله ، ولی پروسه کاملا جدید و مجزا و مثل ثبت یک برند جدید است.

چند نوع برند وجود دارد؟

در روسیه ۳ نوع برند وجود دارد :

• کلمه ( حروف )
• تصویر( لوگو )
• کلمه – تصویر ( ترکیبی )

آیا سرمایه‌گذار خارجی محدودیتی برای مالکیت شرکت دارد؟

در اکثر بخش‌ها خیر، مگر در صنایع حساس.

آیا می‌توان شرکت را بدون حضور مدیر در روسیه ثبت کرد؟

بله، با استفاده از نماینده محلی می توان این کار را انجام داد.

چه فاکتورهایی در هزینه ثبت برند در روسیه موثر است؟

• نوع برند ( کلمه ، تصویر ، کلمه – تصویر )
• تعداد طبقه کالا / خدمات ( موضوع برند ) طبق طبقه بندی « نیس » ( Nice Classification )
• انجام یا عدم انجام استعلام اولیه قابل ثبت بودن برند
• عادی یا فوری بودن پروسه ثبت ( ۱۲ ماه یا ۶ ماه )

ثبت برند در روسیه طبق چه معاهده بین المللی انجام می‌شود؟

ثبت برند در روسیه بر اساس معاهده مادرید انجام می‌شود که امکان حمایت بین‌المللی از علامت تجاری را فراهم می‌کند.

مناطق آزاد اقتصادی و مزایای سرمایه‌گذاری

روسیه مناطق ویژه اقتصادی متعددی ایجاد کرده است که با هدف جذب سرمایه‌گذار طراحی شده‌اند. در این مناطق، مزایایی مانند معافیت یا تخفیف مالیاتی، کاهش هزینه‌های گمرکی و دسترسی آسان‌تر به زیرساخت‌ها ارائه می‌شود که می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش دهد.

رقابت و ضد انحصار

قوانین ضدانحصار برای حفظ رقابت سالم در بازار تدوین شده‌اند. این قوانین مانع از تبانی قیمتی، سوءاستفاده از موقعیت مسلط و ایجاد انحصارهای غیرقانونی می‌شوند. نهادهای نظارتی روسیه اختیار دارند شرکت‌های متخلف را جریمه یا فعالیت آن‌ها را محدود کنند.

مقررات مبارزه با فساد

روسیه قوانین مشخصی برای مقابله با فساد در بخش دولتی و خصوصی دارد. این مقررات شامل ممنوعیت رشوه، الزام به شفافیت مالی و مسئولیت کیفری مدیران شرکت‌هاست. رعایت این قوانین برای شرکت‌های داخلی و خارجی اهمیت ویژه‌ای دارد، به‌خصوص در قراردادهای دولتی.

سایر قوانین حمایتی و تنبیهی

علاوه بر قوانین اصلی، مقررات خاصی در حوزه‌هایی مانند امنیت اقتصادی، تحریم‌ها، کنترل اطلاعات تجاری و فعالیت در صنایع حساس وجود دارد. این قوانین در شرایط سیاسی و اقتصادی خاص اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند و باید پیش از ورود به بازار روسیه بررسی شوند.

معاهدات و توافق‌نامه‌های بین‌المللی

روسیه عضو توافق‌نامه‌های تجاری و اقتصادی مختلفی است. این معاهدات می‌توانند بر تعرفه‌ها، شرایط سرمایه‌گذاری و همکاری‌های دوجانبه تأثیر بگذارند. برای فعالان اقتصادی ایرانی، توافق‌نامه‌های ایران و روسیه نقش مهمی در تسهیل تجارت و کاهش ریسک حقوقی دارند.

نتیجه‌گیری

قانون اساسی فدراسیون روسیه زیربنای اصلی نظام حقوقی و اقتصادی این کشور است و اصول آن به‌طور مستقیم بر قوانین تجاری، سرمایه‌گذاری و ثبت برند تأثیر می‌گذارد. آشنایی با این چارچوب حقوقی، شرط اساسی موفقیت در فعالیت‌های اقتصادی و تجاری در روسیه محسوب می‌شود. توصیه می‌شود پیش از هرگونه اقدام تجاری، از مشاوره تخصصی حقوقی بهره گرفته شود.