تحول تجارت ایران و قطر در انتظار اقدامات عملی

• قطر یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان بر اساس سرانه تولید ناخالص داخلی است که در بین داده های سال های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ در رده های پنجم.و هفتم جهانی قرار.دارد. طبق برآوردهای انجام شده تولید ناخالص داخلی این کشور ۳۵۳ میلیارد دلار است. همچنین درآمد.سرانه قطر بسیار بالا بوده و جزو رتبه های برتر.دنیاست .
•  نفت و گاز طبیعی سنگ بنای اقتصاد قطر است و بیش از ۷۰ درصد از کل درآمد دولت، بیش از ۶۰ درصد تولید ناخالص داخلی و تقریباً ۸۵ درصد درآمد صادراتی را به خود اختصاص میدهد. قطر عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و دارای سومین ذخیره بزرگ گاز طبیعی اثبات شده در جهان و دومین صادر کننده گاز طبیعی است؛ به گونه ای که میتوان گفت اقتصاد قطر یک اقتصاد کاملاً وابسته به گاز محسوب میشود. این کشور بزرگترین صادرکننده گاز طبیعی مایع (ال ان جی) در جهان است .
• البته این کشور درآمدهای دیگر نظیر گردشگری نیز دارد.اما منبع درآمد ارزی کشور، از طریق صادرات نفت خام و گاز طبیعی کسب.میشود .
• مقدار و میزان سرمایه گذاری.های داخلی برای توسعه قطر، مخفی نگاه داشته شده است اما برخی از کارشناسان میزان سرمایه گذاری های سالانه داخلی قطر که با هدف دگردیسی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و تأمین توسعه شتابان صورت میگیرد را بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار بر آورد میکنند؛ همچنین در بخش سرمایه گذاری های خارجی باید اشاره شود که به طور متوسط منافع حاصل از سرمایه گذاری های خارجی قطر، سالانه بین ۶ تا ۱۰ درصد از حجم سرمایه گذاری این کشور، یعنی تقریباً بین ۱۵ تا ۲۵ میلیارد دلار بر آورد میشود.

• کل روابط تجاری قطر با دنیا بطور متوسط در سال های اخیر حدود ۱۶۵ میلیارد دلار بوده است که ۱۰۰ میلیارد دلار مربوط به صادرات کالا ( ۸۰ میلیارد دلار)  و خدمات (۲۰ میلیارد دلار) و در مقابل حدود ۶۵ میلیارد دلار مربوط به واردات کالا (۳۰ میلیارد دلار) و خدمات (۳۵ میلیارد دلار) است.
• ماشین آلات صنعتی، ماشین آلات و تجهیزات الکتریکی و وسایل نقلیه زمینی بیشترین واردات قطر را با حدود ۸ میلیارد دلار تشکیل داده اند. همچنین این کشور سالانه حجم عظیمی از واردات ۲۵ تا ۳۰ میلیاردی خود را صرف واردات اقلام بخش کشاورزی و برخی اقلام صنعتی، آهن و فولاد و مواد خام معدنی میکند .
• با توجه به روابط حسنه سیاسی میان دو کشور آنگونه که انتظار میرفت ایران نتوانست از بازار قطر استفاده کند و در این بازه زمانی کشورهای دیگر گوی سبقت را از ایران ربودند. حتی در این دوره ترکیه توانست مواد غذایی فراوانی به قطر ارسال کند به گون های که فروشگاه های.این کشور مملو از محصولات ترک بود .
• بر اساس آمارهای «آنکتاد» آمریکا، فرانسه، انگلستان، چین، آلمان، ایتالیا، هند و ژاپن از جمله مهمترین کشورهای صادرکننده کالا به قطر هستند. همچنین آخرین آمار نیز بیانگر آن است که در سال ۲۰۲۰ از مجموع ۲۵.۸ میلیارد دلار واردات کشور قطر، نزدیک به ۴ میلیارد و ۲۰ میلیون دلار آن از آمریکا، یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار از انگلیس، نزدیک به ۱.۵ میلیارد آن از آلمان، ۸۳۴ میلیون دلار آن از فرانسه،۷۹۴ میلیون دلار آن از چین، ۲۳۳ میلیون دلار آن از ژاپن و مابقی از سایر کشورهای جهان وارد شده است.
• بر این اساس ۱۶ درصد از بازار وارداتی قطر را آمریکایی ها، ۷ درصد آن را انگلیسی ها، ۶ درصد را آلمانی ها،۳ درصد را فرانسوی ها و ۳ درصد آن را چینی ها در دست دارند.
• در بین همسایگان نیز سهم ترکیه ۲ درصد و سهم ایران فقط ۰.۶ درصد است .
• مجموع تجارت خارجی ایران با حجم ۸۰ میلیارد دلار، سهم قطر کمتر از یک درصد است.
• روند صادرات به قطر از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۸ همواره صعودی بوده و از ۶۵ میلیون دلار در سال ۱۳۸۸ به ۲۳۴ میلیون دلار در سال ۱۳۹۸ رسیده و در سال ۹۹ با کاهش حجم مبادلات در حدود ۱۶۷ میلیون دلار ثبت شده و اما در سال ۱۴۰۰ نیز این کاهش تداوم داشته به ۱۳۳ میلیون دلار رسیده است. ارزش صادرات ایران به قطر در ۴ ماهه نخست سال جاری نیز در حدود ۴۰ میلیون دلار بوده است که این رقم خیلی قابل توجه نمی باشد. این در حالی است که قطر یک کشور در حال پیشرفت و توسعه در ز مینه های مختلفی مانند حمل و نقل دریایی ، بندری و هوایی است و به این جهت میتواند شریک مهم و قابل اعتنایی برای ا یران در زمینه های اقتصادی و تجاری باشد.

چند ماه تا آغاز مسابقات جام جهانی.فوتبال در قطر باقی مانده است. علاوه بر این کشور که چند سالی است زیرساخت های خود اعم از استادیوم ها، هتل ها و … را برای پذیرایی از دوستداران فوتبال مهیا میکند ، ایران نیز در کنار کشورهای دیگر میتواند بخشی از گردشگران ورزشی را به خود جذب کند چرا که با توجه به مسافت.نزدیک کیش و قطر و تفاوت هزینه ها، ایران میتواند محل جذابی برای گردشگران به ویژه تماشاگران ایرانی باشد. بنابراین باید ظرفیت ها به ویژه در بخش اقامت و پذیرایی را افزایش دهیم . همچنین ایران در زمینه تأمین اقلام مصرفی مورد نیاز کشور قطر در زمان برگزاری جام جهانی نیز میتواند نقش مؤثری ایفا کند.

نبود روابط بانکی، نبود شبکه صرافی مجوزدار و نبود خط منظم در مسیر بنادر جنوبی.به بنادر قطر از موانع افزایش تجارت.بین دو کشور است.

• در خرداد ماه سال.جاری ( ۱۴۰۱ ) بزرگترین هیأت تجاری ایران شامل تجار و بازرگانان بخش.خصوصی و فعالان اقتصادی متشکل از ۷۰ شرکت به قطر سفر کردند. طبق اعلام رئیس سازمان توسعه تجارت ایران ، این سازمان.در زمینه پشتیبانی و حمایت از تجار و بازرگانان، در صدد راه.اندازی مرکز تجاری ایران در قطر و همچنین آغاز.فعالیت رایزن بازرگانی ایران در آن کشور است.
• در زمینه حمل و نقل و یارانه بار، مشوق های صادراتی تعیین شده و.طبق.دستور رئیس جمهور بخش عمده ای از این مشوق ها برای تجارت با کشورهای همسایه اختصاص یابد. همچنین صدور بیمه نامه از.سوی صندوق ضمانت صادرات از دیگر مواردی است که توسط سازمان توسعه تجارت در.حال پیگیری است.